คลื่นลูกใหม่ ! กาแฟเพชรบูรณ์ ปรับตัวสู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์ 4 ภู “ทุกวันนี้เราดื่มแค่น้ำกาแฟ หรือเรากำลังบริโภคข้อมูล”

 

เพชรบูรณ์ – เมื่อวันที่ 22 ตุลาคม 2569 ในวงเวทีสภากาแฟสื่อมวลชนเพชรบูรณ์ EP.10 ณ ร้าน Cup Craft Specialty Coffee หัวสะพานสี่แยกเทศบาลเมืองเพชรบูรณ์ อ.เมือง จ.เพชรบูรณ์ นายสานิตย์ เจือจาน (บอสอั้ม) กรรมการผู้จัดการ บริษัท อินฟินิตี้ทีม จำกัด ผู้ก่อตั้ง Cup Craft Specialty Coffee และโรงคั่วกาแฟเพ็ด-ซะบูน ได้เปิดเผยว่า วงการกาแฟเมืองเพชรบูรณ์กำลังก้าวสู่ยุคใหม่ของการเปลี่ยนผ่าน จากธุรกิจกาแฟรูปแบบเดิมสู่ “เศรษฐกิจสร้างสรรค์ 4 ภู”

นายสานิตย์ ชี้ว่า หัวใจสำคัญของกาแฟยุคปัจจุบันไม่ใช่แค่ความอร่อย แต่คือ "ข้อมูลและเรื่องเล่า" (Data & Storytelling) ควบคู่ไปกับการขับเคลื่อนห่วงโซ่คุณค่า ตั้งแต่นวัตกรรมแปรรูปซอสมะขามหวาน ไปจนถึงงานวิจัยวิทยาศาสตร์และเวชสำอาง พร้อมยืนยันว่ากาแฟเพชรบูรณ์มีศักยภาพสูง สามารถเติบโตได้อย่างไร้ขีดจำกัด และเป็นการเปิดโอกาสใหม่ให้แก่เกษตรกรในพื้นที่

นายสานิตย์ ได้เล่าถึงประสบการณ์การคัดสรรและบริหารงานอีเวนต์ประเพณีระดับจังหวัดอย่าง "อุ้มพระดำน้ำ" มายาวนานกว่า 10 ปี แต่เมื่อเผชิญวิกฤตโควิด-19 จึงตัดสินใจหันกลับมาต่อยอดสิ่งที่รักและมองเห็นโอกาสในพืชท้องถิ่น นำมาสู่การสร้างแบรนด์ "เพ็ด-ซะบูน" (ซึ่งใช้ภาษาถิ่นสำเนียงคนบ้านสะเดียง) ภายใต้แนวคิด "แก้วโปรด งานฝีมือเพื่อชุมชน"

การทำงานเริ่มต้นจากการลงพื้นที่สำรวจศูนย์วิจัยเกษตรและแหล่งปลูกบนดอยสูงในเพชรบูรณ์ เพื่อผลักดันให้ร้านกาแฟในจังหวัดมีกาแฟคุณภาพของเพชรบูรณ์เสิร์ฟให้นักท่องเที่ยวได้อย่างภาคภูมิใจ

ในยุคกาแฟพิเศษ (Specialty Coffee) นิยามการดื่มกาแฟเปลี่ยนไปอย่างสิ้นเชิง ผู้บริโภคยุคใหม่ใส่ใจในรายละเอียดมากกว่าเพียงแค่รสชาติ โดยต้องการทราบถึง:

สายพันธุ์และแหล่งปลูก (Terroir): ระดับความสูงจากระดับน้ำทะเล ทิศทางแสงแดด และกระบวนการหมัก (Fermentation) ที่ตรวจสอบได้

การจัดเกรดและ Taste Notes: คัดสรรเมล็ดกาแฟตามมาตรฐานการชิม (Cupping) เช่น กลิ่นอายผลไม้เขตร้อน, บลูเบอร์รีชีสเค้ก หรือความสดชื่นฉ่ำคอ

ความเข้าใจเรื่องคาเฟอีน: การให้ความรู้ว่ากาแฟคุณภาพดีจะออกฤทธิ์สั้นเพียง 1–2 ชั่วโมง และขับออกได้ไว ไม่ได้ทำให้ใจสั่นยาวนานเหมือนชาบางประเภท ซึ่งช่วยขยายฐานผู้ดื่มกลุ่มใหม่ๆ เข้าสู่ตลาด

จังหวัดเพชรบูรณ์มีจุดแข็งทางภูมิศาสตร์ที่เหนือกว่าหลายพื้นที่ ด้วยยุทธศาสตร์ "4 ภู" ได้แก่:

1.      ภูทับเบิก

2.      เขาค้อ

3.      น้ำหนาว

4.      ภูหินร่องกล้า

รวมถึงพื้นที่หุบเขาอย่าง บ้านนาสะอุ้ง และ เข็กน้อย ซึ่งมีความสูงตั้งแต่ 1,100 – 1,200 เมตรจากระดับน้ำทะเล ทำให้มี Profile รสชาติและคาแรคเตอร์ที่โดดเด่นหลากหลายตามสภาพอากาศและดิน นอกจากนี้ยังมีข้อได้เปรียบด้านโลจิสติกส์และการท่องเที่ยวที่เดินทางง่ายกว่าแหล่งปลูกในภาคเหนือ

นายสานิตย์ กล่าวเสริมว่า จากการลงพื้นที่ ได้พบกับครอบครัวอดีตวิศวกรที่กลับบ้านมาทำสมาร์ทฟาร์มเมอร์ ปลูกกาแฟใต้ร่มเงาต้นซิลเวอร์โอ๊ค (Silver Oak) และใช้การหมักถังความเย็นสไตล์แชมเปญ จนสามารถคว้าอันดับ 6 ของประเทศไทย ดันราคากาแฟจาก 180 บาท พุ่งสูงถึง 550 บาท/กิโลกรัม

เพชรบูรณ์มีการนำสิ่งบ่งชี้ของจังหวัดอย่าง มะขามหวานพันธุ์ศรีชมพู มาผสมผสานกับ มะขามเปรี้ยวยักษ์ ผ่านกระบวนการเคี่ยวซอสด้วยความร้อนสูงเพื่อรักษาคุณภาพ จนได้รับการการันตีมาตรฐาน Thai Food Good Health  จากกระทรวงสาธารณสุข ให้รสชาติสดชื่น ปลอดภัย และเป็นที่ชื่นชอบของนักท่องเที่ยวต่างชาติ (จีน, ญี่ปุ่น, ยุโรป)  นอกจากนี้ ยังสามารถพัฒนาและแปรรูปผลิตภัณฑ์ได้หลากหลาย:

ผลิตภัณฑ์กาแฟ: กาแฟดริปแบ็ก (Drip Bag), กาแฟสกัดเย็น (Cold Brew) และกิฟต์เซ็ตของขวัญ

การจัดการชีวมวล: เปลือก/เยื่อกาแฟ (Cascara) นำไปทำปุ๋ยชีวภาพ, กากกาแฟนับมาแปรรูปเป็นแก้วน้ำรักษ์โลก และสบู่กากกาแฟ

เวชสำอาง: สกัดสารสำคัญจากดอกและเมล็ดกาแฟ เพื่อทำผลิตภัณฑ์สกินแคร์/คอสเมติก ส่งออกตลาดยุโรปและฝรั่งเศส

การขับเคลื่อนดังกล่าวเน้นการสร้างโมเดลการรับซื้อที่เป็นธรรม (Fair Price) พร้อมถ่ายทอดความรู้ Know-how การดูแลแปลงปลูกและการเก็บเกี่ยวเฉพาะเมล็ดสุก เพื่อให้เกษตรกรอยู่ได้ มีรายได้สูงขึ้น และลดปัญหาการย้ายถิ่นฐานของคนรุ่นใหม่ ควบคู่กับการใช้บรรจุภัณฑ์ชีวภาพที่ย่อยสลายได้เพื่อลดรอยเท้าคาร์บอนในกระบวนการผลิต

ในขั้นตอนต่อไป เตรียมผนึกกำลังภาครัฐและเครือข่ายสื่อมวลชนเพื่อผลักดันกาแฟเพชรบูรณ์สู่การเป็น สินค้าสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI) และในเวลาอันใกล้นี้ มีแผนจะจัดงานมหกรรมกาแฟ "Coffee Blend" เพื่อเชื่อมโยงผู้ผลิต โรงคั่ว ร้านค้า และผู้บริโภคเข้าด้วยกันอย่างยั่งยืน

"การขับเคลื่อนกาแฟเพชรบูรณ์ในวันนี้ จึงไม่ใช่เพียงแค่การเปิดร้านเครื่องดื่ม แต่คือการสร้างระบบนิเวศทางเศรษฐกิจสร้างสรรค์ที่เชื่อมโยงตั้งแต่ยอดดอยไปจนถึงผู้บริโภคทั่วโลก"

ชาติ วิกสิตโกมุท บรรณาธิการ

ทีมข่าวเพชรชัยออนไลน์